दुष्काळाचे सावट, तरीही शिकण्याची जिद्द! जळगाव जिल्ह्यातील ३५० हून अधिक शेतकऱ्यांचा सह्याद्री फार्मला अभ्यास दौरा उत्साहात संपन्न १५ तालुक्यांतील शेतकऱ्यांचा सहभाग; गटशेती, आधुनिक तंत्रज्ञान, प्रक्रिया उद्योग आणि निर्यातक्षम शेतीचे घेतले धडे.

दिशा लाईव्ह न्यूज :-: एका बाजूला दुष्काळाचे सावट, घटते शेती उत्पन्न आणि हवामान बदलाची आव्हाने, तर दुसऱ्या बाजूला नव्या गोष्टी शिकण्याची आणि शेतीतून समृद्धी साधण्याची प्रबळ जिद्द! या जिद्दीचे दर्शन जळगाव जिल्ह्यातील ३५० हून अधिक शेतकरी बांधवांनी घडवून आणले. सत्यमेव जयते फार्मर कप २०२६ अंतर्गत जिल्ह्यातील १५ तालुक्यांतील शेतकरी गटांचा दि. ८ व ९ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सह्याद्री फार्मर प्रोड्युसर कंपनी, मोहाडी, ता. दिंडोरी, जि. नाशिक येथे दोन दिवसीय अभ्यास दौरा उत्साहात आणि यशस्वीरीत्या संपन्न झाला. या दौऱ्यात शेतकरी बांधवांसोबत त्यांच्या कुटुंबीयांनीही उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला.

              गटशेतीतून स्वतःची ‘सह्याद्री’ उभारण्याचे स्वप्न!

आज शेतीसमोर वाढता उत्पादन खर्च, मजुरांची टंचाई, घटते उत्पन्न, हवामानातील अनिश्चितता आणि बाजारपेठेतील चढ-उतार अशी अनेक आव्हाने उभी आहेत. अशा परिस्थितीत एकट्याने शेती करण्याऐवजी एकत्र येऊन गटशेतीच्या माध्यमातून शेतीला व्यावसायिक स्वरूप देण्याचा पर्याय शेतकरी स्वीकारत आहेत.

याच उद्देशाने या अभ्यास दौऱ्याचे आयोजन करण्यात आले होते. सह्याद्री फार्मर प्रोड्युसर कंपनीच्या यशस्वी कार्यपद्धतीचा अभ्यास करून आपल्या गावातही एकजुटीच्या बळावर शेतीसमृद्धीचे नवे मॉडेल उभारण्याची प्रेरणा शेतकऱ्यांना या भेटीतून मिळाली. सामूहिक प्रयत्न, नियोजनबद्ध उत्पादन, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि बाजारपेठेची योग्य सांगड घातल्यास शेतीतून अधिक चांगले उत्पन्न मिळविण्याच्या संधी निर्माण होऊ शकतात, हा विश्वास या दौऱ्याने दृढ केला.

            आधुनिक शेतीपासून निर्यातीपर्यंतचे मार्गदर्शन

या अभ्यास दौऱ्यात सहभागी शेतकऱ्यांनी शेतीशी संबंधित विविध महत्त्वपूर्ण विषयांची सविस्तर माहिती घेतली. यामध्ये कृषीमाल प्रक्रिया उद्योग, आधुनिक कृषी तंत्रज्ञान, निर्यातक्षम उत्पादन, मजूर व्यवस्थापन, शेतीतील प्रमाणित कार्यपद्धती (SOP), फ्रोजन फूड उद्योग, विपणन व्यवस्थापन आणि कृषी क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन अशा विषयांचा समावेश होता.

केवळ पीक उत्पादन घेण्यापुरती शेती मर्यादित न ठेवता, उत्पादित मालावर प्रक्रिया करणे, गुणवत्तापूर्ण उत्पादन घेणे, बाजारपेठेच्या गरजेनुसार नियोजन करणे आणि मूल्यवर्धनातून उत्पन्न वाढविणे या बाबींचे महत्त्व शेतकऱ्यांना समजले. आधुनिक तंत्रज्ञान आणि एकत्रित प्रयत्नांच्या मदतीने शेती अधिक फायदेशीर व शाश्वत कशी करता येईल, याबाबतही त्यांना नवी दिशा मिळाली.

राजेश हिवरे यांचे मार्गदर्शन; कृषी व उमेद अभियानाच्या पथकाचा सक्रिय सहभाग!

या अभ्यास दौऱ्यात पाणी फाउंडेशनचे जळगाव जिल्हा विभागीय समन्वयक श्री. राजेश हिवरे यांनी प्रमुख मार्गदर्शक व सूत्रसंचालक म्हणून महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. त्यांनी शेतकरी गटांना विविध विषयांवर मार्गदर्शन केले, तसेच त्यांच्या शंकांचे निरसन करून अभ्यास दौऱ्याचा उद्देश अधिक प्रभावीपणे समजावून सांगितला.

कृषी विभागाच्या मेंटर्स व सहाय्यक कृषी अधिकारी संगीता पाटील, वंदना ठाकरे, प्रताप खाडे आणि दीपाली पाटील यांनीही संपूर्ण दौऱ्यात उपस्थित राहून शेतकरी गटांना मार्गदर्शन केले. त्याचप्रमाणे उमेद अभियानाच्या मेंटर्स व प्रभाग समन्वयक चारूलता देसले यांनीही सक्रिय सहभाग घेतला.

           दौऱ्याच्या यशस्वितेसाठी विविध पथकांचे परिश्रम

अभ्यास दौऱ्याचे नियोजन, शेतकरी गटांचा समन्वय आणि संपूर्ण कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी उमेद अभियानातील सर्व सीआरपी, कृषी सखी आणि पाणी फाउंडेशनच्या फील्ड ऑफिसर्सनी विशेष परिश्रम घेतले. यामध्ये तेजस निकुंभ, जावेद गाडीवाले, अंकुश डांबलकर, मयुरी बैसाणे, प्रशांत अवचार, तनुजा साळुंखे, सचिन आगळे आणि प्रियंका बैसाणे यांचा समावेश होता.

सह्याद्री कंपनीच्या अभ्यासभेट व्यवस्थापन समितीच्या समन्वयक पूजा कदम आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी केलेल्या उत्कृष्ट नियोजनामुळे दौरा सुरळीतपणे पार पडला. या सहकार्याबद्दल राजेश हिवरे यांनी संबंधितांचे आभार मानले.

हा केवळ दौरा नाही, तर समृद्ध शेतीच्या स्वप्नांना नवी दिशा!

दुष्काळी परिस्थिती आणि शेतीसमोरील संकटांमुळे शेतकरी चिंतेत असताना, नव्या तंत्रज्ञानाची माहिती घेण्यासाठी आणि यशस्वी शेतीचे प्रयोग समजून घेण्यासाठी ३५० हून अधिक शेतकऱ्यांनी दाखविलेली उत्सुकता निश्चितच प्रेरणादायी आहे.

“हा केवळ अभ्यास दौरा नव्हता, तर शेतकऱ्यांच्या मनात नवी स्वप्ने, नवी उमेद आणि काहीतरी करून दाखविण्याची जिद्द निर्माण करणारा प्रेरणादायी प्रवास होता. शेतकऱ्यांना समृद्ध बनविण्याच्या दिशेने हे पाऊल निश्चितच महत्त्वाचे ठरणार आहे,” अशी भावना या दौऱ्यात सहभागी शेतकरी बांधवांनी व्यक्त केली.

एकजुटीच्या बळावर गटशेती, आधुनिक तंत्रज्ञान, प्रक्रिया उद्योग आणि सक्षम बाजारपेठेची जोड देत शेतीला अधिक फायदेशीर बनविण्याचा निर्धार या अभ्यास दौऱ्यातून व्यक्त झाला. संकट कितीही मोठे असले, तरी शिकण्याची तयारी, सामूहिक प्रयत्न आणि परिवर्तनाची जिद्द असेल, तर शेतीच्या क्षेत्रातही समृद्धीची नवी वाट निर्माण होऊ शकते, असा आशावाद या उपक्रमातून पुढे आला.